Grænland 2004
Skrifað af: Rúnar Óli Karlsson Fimmtudagur, 20. október 2005 11:16
· Höfundur & myndir: Rúnar Óli Karlsson
Skíðaferð á Grænlandi - 2004. Það var mikið búið að spá og spekúlera í hvað ætti að gera um vorið 2004. Ýmsar hugmyndir voru í gangi en ljóst að fjárráð flestra leyfðu ekki ferðalög til fjarlægra landa í framandi heimsálfum. Einnig var ljóst að ekki átti að stofna til leiðangurs enda slíkur ferðamáti ávísun á bæði leiða og angur. Að lokum varð Grænland, með sína endalausu fjallgarða og sí-,,grænar” skíðabrekkur fyrir valinu. Margir sýndu ferðalaginu áhuga en fáir voru útvaldir (þegar til kastana kom!).
Ferðafélagarnir voru Ísfirðingarnir Eiríkur Gíslason, verkfræðinemi, stúdentapólitíkus og skíðakappi frá Ísafirði og Gylfi Ólafsson, gönguskíðakappi, kennaranemi á gúmmítúttum og lopapeysu, en samt hægrisinnaðri en Hannes, ásamt Sigurgeiri Gunnarssyni, flubba og verkfræðinema frá Reykjavík, Karli Ingólfssyni (Kónginum) sem er uppgjafa jarðfræðingur að norðan, leiðsögumaður og skósveinn Landsvirkjunar þegar það á við ásamt undirrituðum, Rúnari Óla Karlssyni, landfræðingi og skíðafrík að vestan.
Ákveðið var að taka stefnuna til Kulusuk seint í maí í vikuferð og leigja eina skálann á austurströndinni sem er ætlaður sem skjól fyrir fjallaþyrsta en hann er ofarlega í botni Tasiilaq fjarðar í um 600m hæð. Upphaflega planið var að leigja þyrlu í Kulusuk aðra leiðina og bát til baka en vegna mjög frjálslegrar verðskrár hjá þyrlufyrirtækinu, vorum við ferðafélagarnir ekki tilbúnir að fórna hægri handlegg til að gera upp skuldirnar við danska mónópólíið fram eftir árinu.
Þannig að bátur skyldi það vera báðar leiðir, þrátt fyrir mistraustar upplýsingar um ísalög í Tasiilaq firði. Til að bæta þar úr hringdum við í Ísmanninn sjálfan Sigurð hákarlabana sem býr í Kumiiut. Bolvíkingurinn Siggi Ísmaður er frægur af endemum en þekktastur er hann sjálfsagt fyrir það að hafa banað forvitnum hákarli með kutanum sínum í fjöruborðinu í nálægum firði. Siggi taldi aðstæður ágætar til siglinga en snjó í minna lagi.
Lagt var í hann á laugardagsmorgni til Kulusuk. Veðrið þar var hreint út sagt frábært; sól og blíða. Við fengum hundasleða til að ferja draslið niður að sjó og þaðan sigldi skipper á vegum Jóhanns Brandssonar sem aðstoðar allra þjóða kvikindi sem hingað koma til að láta drauma sína rætast í landinu græna. Báturinn var af minni gerðinni, opinn trefjakoppur með utanborðsmótor eins og flestir bátar á svæðinu. Þegar tekist hafði að smala saman nægilega mörgum björgunarvestum úr nálægum húsum, var haldið af stað áleiðis inn í Tasiilaq fjörð.
Eftir um tveggja tíma siglingu í gegnum íshröngl, þéttist ísinn svo mikið að ekkert annað var að gera en að axla byrðar og skella á sig skíðunum. Þennan dag gengum við nánast inn í botn fjarðarins og slógum upp tjöldum. Sigurgeir beitti verkfræðisnilli sinni við vatnsöflun úti á ísnum en komst að því að sjórinn er saltur. Já, það bætir, hressir og kætir að fara í háskóla. Snjórinn var svo blautur og djúpur eftir sólbráð dagsins að Eiríkur, sem var kokkur kvöldsins, neyddist til að elda með skíðinn á fótunum.
Morguninn eftir var fagur og bjartur og gaf fögur fyrirheit, en. brestir komu í hjónabandið strax eftir morgunmatinn. Tekist var á um hvort skilja ætti tjöldin eftir í fjarðarbotninum til að létta byrðarnar og treysta á að skálinn væri á sínum stað. Á endanum varð Kalli ofan á svo tjöldin voru sett í tösku ásamt einum prímus og vískípela og þessu komið fyrir á bak við stein. Eftir um klukkutíma gang komum við að brekku sem ónefndur fjallaleiðsögumaður hafði sagt að væri ókleif á skíðum með púlku.
Kalli sagði fjallaleiðsögumanninn ekki kunna á skíði og líklega er það rétt því brekkan reyndist lítil fyrirstaða, þó aðeins hafi sigið í á köflum. Skálinn stóð uppi á klettanefi og reyndist hin mesta prýði. Stór svefnálma með matsal og góðri kyndingu. Næsti dagur heilsaði okkur með snjókomu og drunurnar í fjöllunum gáfu vísbendingu um að kannski væri best að halda sig innandyra og taka tappann af svosem einum vískípela. En við vorum ekki komnir hingað til að sitja að sumbli og ekkert annað að gera en að halda í smá könnunarferð.
Við völdum örugga brekku í nágrenni skálans og reyndist glíman við hana hin besta skemmtun. Sérstaklega var gaman að fylgjast með Gylfa sem þarna var að stíga á telemark skíði í annað skiptið á ævinni. Ekki laust við að gönguskíðakunnáttan hafi nýst honum vel. Um kvöldið var tekist á um málefni dagsins eins og bílaeign Íslendinga, DDT mengun í Afríku og hvort að Hitler hafi verið hommi.
Daginn eftir var veður svipað; slydda og lágskýjað. Samt voru ambisjónirnar aðeins meiri en daginn áður því nú átti að reyna við ónefndan tind suður af skálanum. Kalli fékk nú sem oftar að ráða ferðinni og skældumst við uppí mót svo langt sem skíðin drógu. Síðan brutum við eina af gullnu reglum skíðamannsins, sem er að skíða aldrei niður brekku sem ekki var farið upp. Við lögðum af stað niður suðurhlíð fjallsins en stoppuðum um leið og hlíðin fór af stað undan Eiríki. Þá var snúið við og skíðað niður leiðina sem við gengum upp. Um kvöldið fór veðrið batnandi og þá var ákveðið að hvíla lúinn bein um nóttina í skálanum og halda á fjarlægari fjöll daginn eftir.
Morgunin eftir var fagurt veður og upplagt til ferðalaga. Stefnan var tekin á fjall sem heitir á frummálinu „Ski peak“ sem útleggst á íslensku, Skíðatindur. „Það hlýtur að vera hægt að skíða þar fjandakornið.“ Við rætur fjallsins var slegið upp búðum þó enginn væru tjöldin.
Kalli uppgötvaði sér til armæðu en okkur til töluverðrar gleði, að hann hafði gleymt árans dýnunni í skálanum. Kóngurinn hefur alltaf verið úrræðagóður og breiddi úr skíðunum á snjóinn og setti klifurlínuna snyrtilega ofan á ásamt nokkrum bakpokum. Úr varð hið besta fleti. Við horfðum á tinda Þríburana, Pykkelhuen og Rytterknægten fram á kvöld í vorbirtunni milli þess sem þokan gleypti þá í örskotsstund.
Eftir ágætan svefn og nokkra kaffibolla um morguninn, héldum við af stað upp brekkuna í sömu rjómablíðunni og var daginn áður. Fljótlega blasti toppurinn við á mjóum hrygg með mikilli hengju svo ekki sá á dökkan díl og því var erfitt að fylgja hryggnum. Við skelltum okkur í línu og Eiríkur hóf að vaða snjóinn í áttina að tindinum. Þegar einungis voru eftir um tuttugu metrar, steig hann niður úr hengjunni svo rétt grillti í höfuð hans og axlir. Þegar þarna var komið ákváðum við að láta þar við sitja enda ekki komnir til að sigra tinda heldur skíðabrekkur.
Ferðin niður var ljúf þó færið hafi verið misjafnt og dregið hafði fyrir sólu. Við fjallsræturnar brast aftur á með sól. Við öxluðum afganginn af byrðunum og héldum áleiðis til baka með viðkomu í nokkrum brekkum sem voru hreint út sagt sætari en sykur og útsýnið sló öllum túristabæklingum við. Í skálanum var slegið upp veislu og skálað í viskíi fyrir góðri ferð.
Daginn eftir var komið að heimferð. Skíðuðum við niður jökulinn í logni og sól og voru tilburðirnir misgóðir með púlkurnar í eftirdragi. Nú var komið að því að finna steininn þar sem við höfðum skilið við tjöldin og síðasta vískípelann. En viti menn! Allt var horfið, forsvundt! „For helvede man!“
Hundasleðaspor lágu fast við steininn sem allt klabbið hafði verið falið á bakvið og innfæddir greinilega dottið í lukkupottinn. Ekki þýddi að hringja á lögguna. Síminn var vel geymdur og gleymdur í bláum Volvo á Reykjavíkurflugvelli og löggan örugglega upptekinn við að bösta veiðiþjófa og hella niður sprútti.
Við héldum áfram staðráðnir í að láta þjófana ekki komast upp með þetta. Þegar leið á daginn var mjög heitt í veðri svo menn fækkuðu fötum og að lokum var Kóngurinn kominn á naríurnar. Sólstingur fór að gera vart við sig hjá hluta hópsins þegar við skautuðum eftir rennisléttum ísnum sem greinilega var farinn að þynnast eftir blíðuna undanfarna daga. Ég var fremstur en Kalli um hundrað metrum fyrir aftan.
Eftir góðan og taktfastan sprett einn í alheimi, var mér litið aftur og sá þá móta fyrir þremur kjömmum nokkur hundruð metrum aftar, en hvar var Kalli? Hann er nú ekki svo lítill að honum takist að leynast á flötum ísnum. Loks kom ég auga á litla þúfu og tvo skíðastafi sem stungust upp úr ísnum. „Hver andskotinn, hann hefur dottið í gegnum ísinn!“ hugsaði ég.
Ég skautaði hratt til baka öskrandi á hina „komið með línuna strákar, fljótir”. Ég kastaði af mér bakpokanum stutt frá Kalla og tók að leysa öxina af pokanum. ,,Slakaðu á Rúnki, taktu nú mynd áður en þú missir vitið“. Hvað var maðurinn að meina? Á kafi í vök í óbyggðum Grænlands á nærbuxunum einum fata. Best að gera eins og hann segir. Ég smellti af nokkrum myndum og síðan klóraði Kóngurinn sig upp á ísinn af sjálfsdáðum. „Kalli, svei mér þá ef Sólheimaglottið hvarf ekki af smettinu á þér í nokkrar sekúndur“ sagði ég. En það var ekki lengi að læðast yfir aftur þegar heit sólin þurrkaði hann.
Við biðum í nokkurn tíma við ísröndina eftir bátnum sem loks lét sjá sig. Við spurðum skipperinn hvort hann vissi um einhverja veiðimenn sem gætu hafa verið á ferðinni inni í firðinum. Hann hélt að þeir væru frá Kumiiut. Við ákváðum því að koma þar við á leiðinni til Kulusuk. En áður en við létum til skara skríða ákváðum við að fá Ísmanninn sem áður var getið, í lið með okkur. Betra væri að hafa hann með í ráðum ef við mættum mótspyrnu heimamanna, en Siggi var því miður á sjó. Kalli fór því með skippernum upp í þorp og þar gengu þeir hús úr húsi í leit að ránsfengnum.
Það var fyndið að fylgjast með frá bryggjunni þegar þorpið lifnaði við og sagan breiddist út eins og eldur um sinu. Bálreiðir Íslendingar leita að tjöldum og fleiru sem stolið var í Tasiilaq firði. Í eina dyragættina kom maður sem sagðist hafa verið að veiða inn í firðinum. „Tókstu svarta tösku sem þar var“ spurði Kalli. „Já“ var svarað. „Getum við fengið hana aftur?“ „Já, en félagi minn er með hinn helminginn“. Okkur fór að gruna að þeir hafi haldið að dótið hafi týnst í einhverri ferðinni og fengum smá móral yfir öllum fúkyrðunum sem við höfðum látið út úr okkur. Ekki spurðum við um viskíið. Það var líklega orðið að gulum snjópolli fyrir utan húsið hjá þeim.
Nú var haldið til Kulusuk þar sem við gistum eina nótt áður en flogið var heim. Frábæru ferðalagi á fáfarnar slóðir þar sem himinn og haf ber á milli í náttúru og menningu en er samt svo nálægt okkur í ferðatíma, var lokið. Þessi grein hefur áður birst í blaðinu Útiveru.
